İlçe ekonomik zenginlik olarak ortalama değerlerin üzerindedir. Tarım ve sanayi İlçe ekonomisine yeterli katkıyı yapmaktadır. Nüfusun % 75’i sanayi ve hizmetler, % 25’i tarım sektöründe çalışmaktadır. Tarımla uğraşan 3.200 çiftçi ailesinde, 11.025 kişi çalışmaktadır.
1-) TARIM:
İlçe Tarım Müdürlüğü kuruluşunu tamamlamıştır. Barakfaki Beldesi ve Aksu Köyünde Köy Ziraat Teknisyenliği birimi bulunmaktadır. İlçe Tarım Müdürlüğü’nün müstakil hizmet binasına ve demonstrasyon alanlarına ihtiyacı vardır. Kestel’e ilişkin meteorolojik veriler aşağıdaki gibidir;
Yıllık Ortalama Sıcaklık 15,4 oC
Yıllık Ortalama Yağış 685.7 kg/m2
En Erken Don Müşahadesi 24.11.2007 (sonbahar erken)
En Son Don Müşahadesi 16.03.2007 (ilkbahar geç)
İlk Kırağı Müşahadesi 16.03.2007
İlçe topraklarının % 50’sinden fazlası 1.sınıf tarım arazisidir. Yılda 3 kez ürün alınabilmektedir. 15.652 Ha tarım alanına karşılık 2007 yılında 1.392 çiftçi 50.794 Da. alan için doğrudan gelir desteği talebinde bulunmuş ve 507.946 YTL para dağıtılmıştır.
Ova köylerinde sulama yeterli olmakla birlikte dağlık ve orman içi köylerin bazılarında yetersizdir. Çiftçiler araziden yeterince yararlanamamaktadır. Halen çalışmaları devam eden sulama göletleri ekonomik canlılık kazandıracaktır.
Kestel’de 1942 yılından itibaren başlayan meyve fidanı üretimi ile 20 yıl önce başlayan dış mekan süs bitkileri üretimi tüm Türkiye pazarında satılmaktadır.
Ova köylerde çoğunlukla şeftali ve armut başta olmak üzere meyve, dağ köylerinde ahududu ve böğürtlen ürünleri önemli düzeydedir.
İlçede tarımla uğraşanların; % 10’u hayvancılık, % 1,5’i fidancılık, % 15’i sebzecilik, % 25’i meyvecilik, % 30’u tarla ürünleri, % 18,5’i diğer alanlarda (endüstri bitkileri, yem bitkileri, bağ vb.) faaliyet göstermektedir. Hayvan varlığı ise şöyledir:
Büyükbaş : 3.095 baş
Küçükbaş : 7.500 baş
Tek tırnaklı : 45 baş
Kanatlı : 60.000 adet
Arı kovanı : 1.200 adet
Ayrıca İlçemizde 5 adet süt işletmesi vardır.
Tarım Alanının Kullanım Şekli
| KULLANIM ŞEKLİ |
ALANI (hektar) |
ORANI (%) |
| Tarla Arazisi |
6.750 |
43 |
| Sebze Alanı |
2.036 |
13 |
| Meyvecilik |
4.801 |
31 |
| Bağlar |
35 |
0.2 |
| Zeytinlik |
290 |
1.8 |
| Nadas |
1.740 |
11 |
| TOPLAM |
15.652 |
100 |
Üretim ve Verim Durumu
a- TARLA ÜRÜNLERİ :
| ÜRÜN |
EKİLİŞ(dekar) |
ÜRETİM (ton) |
| Buğday |
43.000 |
12.000 |
| Arpa |
5.000 |
1.100 |
| Yulaf |
5.200 |
830 |
| Mısır(Dane) |
250 |
150 |
| Tütün |
1.450 |
137 |
| Ayçiçeği |
6.300 |
945 |
| TOPLAM |
61.200 |
15.16 |
b- SEBZECİLİK :
| ÜRÜN |
EKİLİŞ (dekar) |
ÜRETİM (ton) |
| Bakla |
500 |
500 |
| Barbunya (Fasulye) |
500 |
450 |
| Bezelye |
300 |
195 |
| Biber (tüm çeşitler) |
400 |
850 |
| Domates |
1.500 |
6.000 |
| Fasulye (taze) |
1.000 |
3.280 |
| Ispanak |
5.000 |
7.500 |
| Lahana |
400 |
1.050 |
| Marul |
380 |
350 |
| Patlıcan |
5.000 |
15.000 |
| Pırasa |
400 |
1.600 |
| Soğan |
300 |
840 |
| Diğer |
840 |
1.976 |
| TOPLAM |
16.520 |
39.591 |
| |
|
|
| |
|
|
c- MEYVECİLİK :
| ÜRÜN |
EKİLİŞ (dekar) |
ÜRETİM (ton) |
| Armut |
12.900 |
25.800 |
| Ayva |
1.020 |
1.440 |
| Elma |
3.000 |
4.725 |
| Erik (tüm çeşitler) |
2.510 |
2.687 |
| Kiraz |
2.700 |
2.700 |
| Şeftali |
13.768 |
22.029 |
| Ceviz |
360 |
420 |
| Bağ |
350 |
175 |
| Çilek |
6.670 |
3.335 |
| Ahududu |
3.200 |
3.200 |
| Diğer |
1.620 |
810 |
| TOPLAM |
48.098 |
67.321 |
Son Beş Yıl İçinde Kestel İlçesinde Üretilen Meyve ve Süs Bitkisi Fidanı Üretim Miktarları
| ÜRETİLEN FİDAN TÜR VE ÇEŞİTLERİ 2003 |
2003
ADET |
2004
ADET |
2005
ADET |
2006
ADET |
2007
ADET |
| Hurma |
2.498 |
1 8.799 |
15.250 |
5.500 |
500 |
| Nar |
5.028 |
8.450 |
27.400 |
20.500 |
32.400 |
| Ceviz |
13.658 |
7.650 |
4.800 |
3.000 |
0 |
| Asma |
11.012 |
15.400 |
16.550 |
13.000 |
26.750 |
| Kayısı |
21.631 |
34.570 |
38.300 |
19.000 |
35.915 |
| İncir |
9.834 |
17.150 |
33.450 |
62.700 |
71.855 |
| Dut |
13.354 |
25.600 |
51.900 |
71.600 |
64.720 |
| Ayva |
32.499 |
62.850 |
92.050 |
53.250 |
76.610 |
| Vişne |
19.222 |
26.850 |
54.850 |
50.500 |
57.025 |
| Armut |
40.391 |
220.050 |
497.300 |
422.700 |
487.500 |
| Şeftali |
47.328 |
113.300 |
198.550 |
328.650 |
245.700 |
| Erik |
46.022 |
11.090 |
245.150 |
255.800 |
221.300 |
| Kiraz |
65.107 |
153.350 |
380.000 |
374.500 |
338.550 |
| Elma |
196.498 |
422.950 |
915.550 |
449.000 |
491.500 |
| Diğer |
24.005 |
44.730 |
73.940 |
187.500 |
268.30 |
| MEYVE ve FİDANI TOPLAMI |
558.087 |
1.172.789 |
2.645.040 |
2.317.200 |
2.418.626 |
| Kavak |
163.775 |
328.150 |
419.100 |
198.200 |
281.500 |
| Dış Mekan |
200.748 |
912.900 |
1.429.650 |
2.229.100 |
2.173.850 |
| GENEL TOPLAM |
922.610 |
2.413.839 |
4.493.790 |
4.744.500 |
4.873.976 |
Üretim miktarlarında yıllar arasındaki ani düşüş ve yükseliş, bir önceki ekilişte talep edilen fidan miktarlarından kaynaklanmaktadır. Söz konusu rakamlar söküm dönemi ve vejetatif dönem raporlarından alınmıştır.
2-) SANAYİ:
Kestel’de sanayileşme 1980’li yıllarda ivme kazanmıştır. 5 ana kümede toplanan fabrikalar; organize sanayi bölgesi oluşturularak alt yapı tamamlandıktan sonra değil, Belediyece Sanayi Bölgesi ilan edilmesiyle kendiliğinden oluşmuştur. İşletmeler ağırlıklı olarak KOBİ niteliğindedir. Mevcut sanayi bölgelerimiz;
- Kestel Organize Sanayi Bölgesi
- Kestel 2.Sanayi Bölgesi
- Barakfaki Sanayi Bölgesi
- Turan Köyü Sanayi Bölgesi
- Derekızık Yolu Sanayi Bölgesi’dir.
Ayrıca 10.10.2004 tarihinde Küçük Sanayi Sitesi Kooperatifi kurulmuş, inşaatı devam etmekte olup 50 üyesi bulunmaktadır.
Kestel’e sanayi, altyapı olmadan ve OSB kurulmadan girmiştir. Sanayi Bölgesi olarak adlandırılan bölgede her türlü yapılaşmayı sanayici yapmıştır. Sanayi kesiminin birçok sorunları vardır. Kestel’li Sanayiciler, sorunlarının çözümü için KESİAD’ı (Kestel Sanayici ve İş Adamları Derneği) kurmuş ve genelde tüm sanayiciler üye olmuştur (Üye sayısı 68). Barakfaki Sanayi Bölgesinde BARSİAD kurulmuştur. KESİAD’ ın önderliğinde Kestel 1 No.lu Bölgede 7 Mayıs 2004 tarihinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı onayı ile Organize Sanayi Bölgesi kurulmuştur. Fiilen 2004 yılı Temmuz ayında hizmete başlamış olup 73,43 Ha. arazide %85’i yapılaşmış, 72 faal fabrika ve 52 boş parselden oluşan alanda hizmet vermektedir. Sanayi kesiminin en önemli sorunları konu başlıklarıyla aşağıya çıkarılmıştır;
a- Elektrik: Bölgedeki elektrik kesintileri, hem iş akışını engellemekte hem de maliyetleri arttırmaktadır. Ana iletim-dağıtım ve trafo ihtiyacının giderilerek Otoprodüktör elektrik üretimi çalışmalarına hemen başlanmalıdır.
b- Doğalgaz: Doğalgaz İlçede sadece Kestel Organize Sanayi Bölgesinde bulunmaktadır. Kısmi olarak bazı işletmelerde kesintili ve kesintisiz doğalgaz vardır.
c- Arıtma: Kestel 2. bölgede kısmen Turanköy’de ise Bölgenin en önemli sorunudur. Bölgede Valiliğimiz öncülük ve İl Özel İdaresi, Kestel, Gürsu, Barakfaki Belediyeleri ve Sanayiciler ortaklığında oluşturulan Yeşil Çevre Arıtma Kooperatifi (Gürsu-Kestel-Barakfaki’de toplam 245 üyeli) çalışmalarının 2006 yılı Nisan ayında bitirilmesi ile deşarj ve arıtma sorunu çözümlenmiştir. Yağmur Suyu Sistemi yapılması gerekmektedir.
d- Altyapı: İlçemizdeki diğer sanayi bölgeleri Organize Sanayi Bölgeleri değildir. Bu nedenle yol, kanalizasyon, güzelleştirme, elektrik, içme ve kullanma suyu, sosyal tesisler sorunları çözülmüş değildir. Bu bölgelerin OSB olabilmesi için yer seçimi ve mevcut yapılaşma nedeniyle Bakanlık görüşü henüz netleşmediğinden işin diğer aşamalarına geçilememektedir.
e- ÇED Mevzuatı: Bazı işletmelerde ÇED raporu, emisyon izni, GSM ruhsatı eksikliği bulunmaktadır.
f- Ulaşım: Büyükşehir Belediyesince yürütülen BURSARAY çalışması Kestel’e kadar uzanmalıdır ki, servis taşımacılığı yükü ve sorununu hafifletebilsin.
g- İstihdam: Kestel Sanayicilerinin istihdam sorunu vardır. Niteliksiz personel istihdamında dahi sorunlar yaşanmaktadır. Kaymakamlığımızın koordinatörlüğünde istihdam eğitimi kursları açılmaktadır.
Kestel Organize Sanayi Bölgesi (KOSAB) Faaliyetleri
İlk icraat olarak sorumluluk bölgesine ait daha önce Kestel Belediyesi tarafından yaptırılmış uygulanmakta olan parçalı imar planı, revizyonla sanayi alanı planlaması ölçülerinde Uygulama İmar Planı olarak onaylatılıp 2 Haziran 2006 tarihinde uygulamaya konulmuştur.
Altyapı oluşturulmaya çalışılmış ve bu çerçevede;
- Atıksu toplama ağı,
- Yağmursuyu toplama ağı,
- Elektrik dağıtım düzeni kurulması,
- Doğalgaz dağıtım düzeni kurulması,
- Sanayi suyu temini ve dağıtımı şebekesi konularında çalışmalar başlatılmıştır.
Sanayi bölgesi içindeki mevcut tüm sanayi tesislerinin atık suları, yapılmış olan yeni kolektör hatlarına bağlanmış, kolektörlerin birleşimiyle oluşan yeni kolektör hattı da S.S. Yeşil Çevre Arıtma Tesisi’nin ana toplayıcı hattına bağlanmış bulunmaktadır.
Yağmur toplama sistemi çalışmalarında, Kestel Belediyesi tarafından yapılmış ve kullanıma sunulmuş olan birleşik sistem kanalizasyon ağından atık suyun tamamı yeni oluşturulmuş bulunan hatta alınmış, eski hat projelendirilmiş olan yeni hat yapılıncaya kadar geçici olarak yağmur suyu sistemi olmaya bırakılmıştır.
Bölgenin elektrik dağıtım sistemi kurulması için Çimento Fabrikası altında TEDAŞ’a ait olan Kestel Trafosundan beslenen, KOSAB içerisinde Kestel Yeni Küçük Sanayi Sitesi mevkiinde kurulacak bir dağıtım trafosundan OSB tesislerinin elektrikle beslenmesi için proje yaptırılmıştır. Projenin trafo ve ilk dağıtım bölgesi enerji iletim tesisleri 2006 yılı sonu itibariyle yapılmış olup 2007 yılı içerisinde yapılan kademeli çalışmalar ile sanayi tesislerinin % 80 kadarına (76 abone) KOSAB eliyle elektrik enerjisi kullandırılmaya başlamıştır.
Doğalgaz kullandırılması konusunda 2006 yılında BURSAGAZ ve BOTAŞ ile ayrı ayrı görüşülerek protokoller yapılıp gaz kullandırılmaya başlamıştır. Doğalgaz kullanma ihtiyacı olan tüm sanayi tesislerimiz, KOSAB şebekesinden gaz kullanır durumdadır.
Bölgede sanayi suyu temini konusu fizibilite çalışması aşamasındadır.
İlçede mevcut sanayi tesislerinin ağırlıklı olarak tekstil sektöründe hizmet verdikleri görülmektedir. Diğer sektörler de yine ağırlıklı olarak tekstile bağlı yan sektörler olarak ortaya çıkmaktadır. İlçede kurulu beş sanayi bölgesinden;
Kestel Organize Sanayi Bölgesinde 72,
Kestel 2. Sanayi Bölgesinde 68,
Barakfaki Sanayi Bölgesinde 65,
Turanköy Bölgesinde 21
Derekızık’ta 5 olmak üzere toplam 231 işletme faaliyet göstermektedir.
Mevcut sanayi tesislerinden % 64’ü tekstil, % 7.8’i gıda, % 7.4’ü metal, % 4.8’i otomotiv, % 4.3’ü makine, % 2.6’sı mobilya ve % 9.5’i diğer alanlarda faaliyet göstermektedir.
3-) HİZMETLER SEKTÖRÜ
İlçemizde esnaf ve sanatkârlar yeterince örgütlenmeye sahiptir. Ancak yine de hizmetler sektörünün beklenen oranda geliştiği söylenemez. Ulaşım ve iletişim alanlarındaki gelişmelere paralel teknolojik hizmetlerin sunumunda noksanlar vardır. İlçede tur operatörlüğü ve turist rehberliği gibi hizmetler bulunmamaktadır. Devlet hastanesi ve ilçe halk kütüphanesinin bulunmaması da hizmetler sektörü açısından önemli boşluklardır. Dinlenme ve eğlenme yerleri konusunda da hem yer hem de profesyonellik anlamında sıkıntılar vardır.
İlçede Kestel Taşıyıcılar Kooperatifi, Esnaf Kefalet Kooperatifi, Esnaf Odası (610 üyeli), Ziraat Odası Başkanlığı, Şoförler ve Otomobilciler Odası (344 aktif üyeli) gibi örgütlenmeler bulunmaktadır.
Ayrıca İlçe merkezinde ve Barakfaki Beldesi, Babasultan ve Erdoğan köylerinde toplam 4 Tarım Kredi Kooperatifi vardır. Barakfaki Beldesi ve Serme Mahallesi ile Aksu, Alaçam, Babasultan, Çataltepe, Dudaklı, Derekızık, Erdoğan, Gözede, Lütfiye, Narlıdere, Saitabat, Gölcük, Ümitalan Köylerinde olmak üzere toplam 15 adet Köy Kalkınma Kooperatifi ile Narlıdere ve Gölcük Köylerinde 2 adet Sulama Kooperatifi vardır.
İlçe merkezinde Ziraat Bankası, Halkbank, İş Bankası ve Garanti Bankası olmak üzere 4 banka şubesi ayrıca bir döviz bürosu bulunmaktadır.